خدیجه گلین مقدم
حتما یادتان هست زمانی اپراتور نسل سوم به نام رایتل خیلی تلاش کرد تا تماس تصویری را در کشور راهاندازی کند. اما هر چه بیشتر تلاش کرد، کمتر به نتیجه رسید.
دلیل آن هم چیزی نبود جز نظر چند آیهالله که تماس تصویری را حرام میدانستند.
این موضوع به سالهای ۹۰ و ۹۱ باز میگردد. در سال ۹۱ شورای عالی فضای مجازی به دستور رهبری تشکیل شد. طرح اپراتور سوم همراه اول به این شورا فرستاده شد، این شورا هر وقت به نوعی آن را پشت گوش انداخت، تا اینکه واتساپ اعلام کرد که امکان تماس تصویری با تلفن همراه دایر شده است. با مخالفتهای شورای عالی مجازی رایتل که یک اپراتور داخلی بود ورشکسته شد.
اما پس از آن که واتساپ در این مورد پا به عرصه گذاشت تماس تصویری با تلفن همراه حلال! شد. درست ۱۰ سال بعد یعنی سال ۱۴۰۱.
اما مخالفت با تماس تصویری ریشه در کجاها داشت؟ریشه اصلی آن در مخالفتهای شرعی و مذهبی بود. (مثل موضوعات دیگری چون حرام بودن آب لولهکشی، حمام بیخزینه، وجود قانون اساسی، تاسیس مدرسه دخترانه و صدها موضوع دیگر…)
داستان از این قرار بود که در اول اسفند سال ۱۳۹۱ چهار مرجع تقلید در فتواهایی جداگانهای مخالفت خود را با تماس تصویری با تلفن همراه که آن زمان قرار بود توسط رایتل راهاندازی شود، اعلام کردند:
ایهالله مکارم شیرازی در فتوای خود مفاسد تصویری خدمت رایتل را بیشتر از فوائد آن دانست و تماس تصویری را «منشاء مفاسد جدیدی در جامعه» توصیف کرد.
نظر آیت الله علوی گرگانی: تماس تصویری میتواند عفت عمومی جامعه و نظم حاکم بر آن را خدشهدار و خانوادهها را به ورطه نابودی اخلاقی و بنیانی بکشد.
نظر آیت الله سبحانی: «قرار گرفتن چنین گوشیهای موبایلی در دست جوانان اعم از دختر و پسر مفاسد زیادی دارد، باید از خرید و فروش آن جلوگیری شود و نباید دولت چنین امکاناتی در اختیار مردم قرار دهد.
آیت الله نوری همدانی نیز تماس تصویری با رایتل را موجب از هم گسستن اساس خانوادهها» و تهدید «عفت عمومی» دانست.
اما این فتواها زیاد دوام نیاورد. چرا که توسعه و پیشرفت علم و تکنولوژی منتظر فتوای چند آیهالله نمیماند. وقتی واتساپ امکان تماس تصویری را برای جهانیان فراهم کرد عملا فتواهای علما زیر سایه این نرمافزار قرار گرفت و مردم توانستند با یکدیگر تماس تصویری بگیرند.
به جز ایهاللهها، برخی نمایندگان مجلس نهم نیز مخالف این طرح بودند، به طوری که برخی از آنها اعلام کرده بودند که اپراتور همراه اول رایتل حق ندارد این طرح را به مجلس ارائه کند.
یک دهه مخالفت با تماس تصویری با رایتل موجب ورشکسته شدن این پیام رسان داخلی شد و ضرر اصلی آن هم متوجه کارگران شد. چرا که رایتل توسط تامین اجتماعی پشتیبانی میشد و سود آن هم برای کارگران بود. اما ممنوعیت آن تمام منافعی که میتوانست به رونق زندگی کارگران بیانجامد را از بین برد. (حقالناس)
