توفیقات-مریم جعفرزاده
محمدابراهیم اصغرزاده، مستندساز و بازیگر
تولد:۱۳۴۶ مشهد
شهادت: 23 بهمن 1380
در سالهای انقلاب عضو گروههای جهادی بود و کوچکترین عضو حزب جمهوری اسلامی بوده است. در زمان جنگ کار عکاسی و روزنامه نگاری را در پیش می گیرد.
سال ۱۳۶۳ که به عنوان عکاس و خبرنگار به جبهه اعزام میشود ردای رزم میپوشد و رزمنده میشود. پس از مجروحیت در عملیات خیبر دوباره به جبهه باز میگردد و چند فیلم کوتاه برای رزمندگان میسازد.
پس از پایان جنگ در رشته سینما با گرایش تدوین در دانشگاه هنر تهران پذیرفته میشود. در همین اثنا ابراهیم حاتمیکیا، سینماگر مطرح دفاع مقدس، او را برای بازی در فیلم «مهاجر» برمیگزیند. بازی او در فیلم سینمایی «مهاجر» در نقش محمود به یادماندنی و پس از سه دهه هنوز هم تماشایی است.
از آن پس اصغرزاده در چند پروژه با حاتمیکیا به عنوان بازیگر، دستیارکارگردان، برنامهریز و مجری طرح سینمایی همکاری میکند. پس از آن کارش را به عنوان تدوینگر و مستندساز پی میگیرد.
در طول عمر حرفهایاش در هر نقطه از دنیا که جنگی در میگرفت و یک طرف از آنها مسلمانان بودند او با دوربینش در آن جنگ حاضر بود. بوسنی و هرزگوین نخستین جایی بود که بعد از آغاز جنگ در شبه جزیره بالکان به صورت شخصی به آنجا رفت. کشمیر پاکستان، افغانستان، شبه قاره هند، جنوب لبنان و … کشورهای دیگری بودند که او برای مستندسازی به آنها سفر کرده بود.
تدوین مستند «سکوت طولانی»، که حاصل سفر او به فرانسه درسال ۱۳۷۸ در روزهای برگزاری جام جهانی فوتبال بود را در گروه «روایت فتح» انجام داد و از آن پس به عنوان کارگردان و تدوینگر در این مجموعه به فعالیت پرداخت.
سکوت طولانی نقش فوتبال در همبستگی ملی را آشکار میکند. شخصیت اصلی این فیلم که بنابر دلایلی از ایران به فرانسه مهاجرت کرده، به واسطه فوتبال و مسابقات جام جهانی فوتبال بار دیگر با وطن و زادگاهش آشنا شده و بدان عرق پیدا میکند.
“نفس هاي ماندگار” يكي از مستندهای اوست كه زندگي جانبازان شيميايي را در سالهاي آرامش پس از جنگ مرور مي كند. بعد از پخش اين فيلم در تلويزيون كاظم صادقي جانباز شيميايي فيلم نفس هاي ماندگار به شهادت رسيد .اصغرزاده بعد از اين حادثه فيلم” شناسايي يك مرد” را ساخت و در جشنواره خانه سينما و جشنواره مستند كيش برنده جايزه گشت.
اسماعیل اصغرزاده برادر شهید اصغرزاده در گفتگو با ایسنا می گوید: ابراهیم همیشه از سینما به عنوان یک منبر با نفوذ یاد میکرد، برای همین در زمان دانشجویی با ابراهیم حاتمی کیا وارد سینما شد و در همه بخشها فعالیت خود را گسترش داد ، تا جاییکه توانست خود را به عنوان یک مولف در سینمای مستند اثبات کند.
وی در ادامه با اشاره به اینکه از دیدگاه ابراهیم، ارزش سینمای مستند در بیان ایده و حرف جدید بود گفت: در طی 4 سال بیش از 100 فیلم مستند توسط ابراهیم ساخته شد که اکثر آنها جزو ماندگارترین آثار سینمایی شدند.
اصغرزاده ادامه داد: ابراهیم در اکثر جنگهای سطح جهان حضور داشت و از این جنگها فیلمهای زیادی تهیه کرد، بطوریکه هم اکنون آثار سینمایی و مکتوب بسیاری از او بجا مانده است.
وی ضمن بیان اینکه ابراهیم همواره نگاه انسانی به مقوله سینما داشت و برای شخصیتهای آثارش احترام خاصی قائل بود عنوان کرد: فیلمهایی مثل “نفسهای ماندگار” اثرات زیادی را بر روی جانبازان شیمیایی و دیدگاه جامعه بر این قشر گذاشت و جالب اینجا بود که ابراهیم حتی بعد از پایان این فیلم، ارتباط خود را با خانواده این جانبازان قطع نکرد.
سال ۱۳۸۰ در حالی که برای ادامه تصویربرداری فیلم مستندش «کاغذهای بیجواب»، درباره مادر شهدای جاویدالاثر به خرمآباد میرفت، به علت برخورد هواپيما به قله سفيد كوه در بهمن ماه سال 1380 در سن 34 سالگي به ملكوت اعلي پيوست.
مستند “ابراهیم در آتش” ساخته امید بنکدار و کیوان علیمحمدی به تهیهکنندگی ناهید دل آگاه براساس نامههای ابراهیم به همسرش نوشین خدامی ساخته شده است.
نوشین خدامی در مصاحبه ای با روزنامه قدس درباره مستند «ابراهیم در آتش» که براساس نامههای ابراهیم به او ساخته شده توضیح میدهد: این نامهها به اوایل ازدواج ما مربوط میشود چون ابراهیم همیشه در سفر بود. به یاد دارم اولین خواستهاش برای ازدواج این بود که من سفر زیاد میروم، میتوانی تحمل کنی؟ به او گفتم من هم همراهت میآیم. میگفت در شرایط سخت و اوضاع جنگی نمیتوانی و اذیت میشوی. این نامهها بهخاطر دوری در سفرهایش بود که بین ما رد و بدل میشد. اولین سفرش پنج ماه پس از عقدمان آغاز شد و حدود چهار ماه طول کشید. او برای فیلم «بازمانده» از سوی آقای داد دعوت شد و به سوریه رفت. این نامهها مربوط به همان زمان است و محتوایی عاشقانه و عارفانه دارد. من تمام این نامهها را نگه داشتم.
