(زاده ۱۱ شهریور ۱۳۱۵ مشهد — درگذشته ۷ آبان ۱۴۰۰ تهران) نقاش، کارگردان و نویسنده
ایران درودی استاد دانشگاه رشته تاریخ هنر و به عقیده برخی پیرو مکتب فراواقعگرایی “سورئالیسم” و کارگردان و تهیهکننده چند فیلم مستند و کوتاه برای تلویزیون بود و در ۱۳۴۹ به درخواست دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف به تدریس تاریخ هنر در این دانشگاه پرداخت.
وی در خانوادهای اشرافی زاده شد، پدرش خراسانی و مادرش قفقازی مهاجر بود و در کودکی با خانواده به اروپا سفر کرد. وقتی جنگ جهانی دوم شروع شد، از آلمان به ایران بازگشتند و مدتی در مشهد زندگی کردند و بعد ساکن تهران شدند. وی در حالی که در مدرسه درس میخواند، بهدلیل علاقه بهنقاشی به کلاسهای آزاد طراحی و نقاشی هم میرفت. در سال ۱۳۳۳ برای تحصیل در رشته نقاشی در دانشکده بوزار در پاریس به تحصیل مشغول شد و در سالهای ۱۳۳۳ تا ۱۳۳۷ به یادگیری هنر در آموزشگاهها و دانشکدههای گوناگون پرداخت. از جمله مدرسه هنرهای زیبای پاریس (بوزار) مدرسه لوور پاریس، دانشکده سلطنتی بروکسل (ویترای) انستیتوی آر. سی. آی نیویورک (رشته تهیه و کارگردانی برنامههای تلویزیون) و پس از پایان تحصیلات به ایران بازگشت و در اردیبهشت ۱۳۳۹ آثارش در تالار فرهنگ تهران به نمایش گذاشته شد.
در سالهای دهه چهل در شهرهای مختلف اروپا آثارش را در گالریهای مختلف به نمایش گذاشت و سپس به آمریکا رفت. در آمریکا با پرویز مقدسی کارگردان تئاتر و سینما ازدواج کرد. هر چند دوران زندگی مشترک آنان طولانی نبود و با مرگ زودهنگام همسرش بهپایان رسید، اما تاثیر بسیار عمیقی بر وی گذاشت و او دیگر هرگز ازدواج نکرد.
برخی منتقدان، سبک او را در حد فاصل بین سورئالیسم و سمبولیسم توصیف میکنند و برخی دیگر هر دو را درست میدانند. به گمان عدهای دیگر اما او پیرو مکاتب متعارف نیست. درودی از طبقهبندی شدن در چارچوبها و سبکها گریزان بود؛ زیرا ضمن ترسیم جهان، تصاویر ذهنی و رویاهای بلندپروازانه خود در میان گلهایی روییده و دورنماهای غریب نورانی، مفاهیم برخاسته از فرهنگ خود را بیان میدارد که درک آن در هیچ قالبی نمیگنجد. ایران درودی تنها زن از مشرق زمین است که شاگرد مستقیم سالوادور دالی بهشمار میآید؛ اگرچه سبک وی در نقاشی تا اندازه زیادی از نگرههای مطلقگرا و نسبیگرا گذر کرده و بسوی نوعی نگاه بسیط و عمیقگرا در حرکت بود. بیشتر مناظر در آثار درودی، حاشیه کویر و گلهایی خاص با دیوارهایی شیشهای و افق است که به آثار وی فضایی خاص و عمیق بخشیدهاند.
مرواریدهایی که ایران درودی در بسیاری از تابلوهایش میکشد یادگار خواهر او هستند. مرواریددوز قابلی بود و گلها نیز نماد مردم هستند.
شاملو در شعری که برای این بانوی هنرمند سروده میگوید: تو برعکس ما شاعران توانستی آزادی را در تابلوهایت به تصویر بکشی. ” آزادی! ما نگفتيم، تو تصويرش كن.”
ایران درودی در بیش از ۵۶ نمایشگاه آثارش را به دید عموم گذاشت و با نوشتن کتاب «در فاصله دو نقطه» به نویسندگی نیز روی آورد.
ایران درودی در ۱۱ شهریور ۱۴۰۰ به بیماری کرونا مبتلا شد اما بهبود یافت. او سرانجام صبح ۷ آبان ۱۴۰۰ در سن ۸۵ سالگی در آیسییو بیمارستان دی تهران، پس از یک دوره بیماری چندماهه درگذشت. وی در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
